


Намская улусная библиотека им. Н. М. Рыкунова
Буоратай олоҥхотун
умсулҕаннаах эйгэтэ
виртуальнай быыстапка
Охлопков Егор Герасимович-Буоратай
төрөөбүтэ 125 сылыгар ананар




Охлопков
Егор Герасимович -
Буоратай
(05.01.1897 - 1974 сс.)
ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ
Олоҥхоһут, тойуксут, суруйааччы
Олорбут, үлэлээбит сирэ-дойдута – билиҥҥи Нам улууһун Фрунзе нэһилиэгэ.
Аҕата – Охлопков Герасим Иванович (1848-1926 сс.). Ийэтэ – Охлопкова Анисия Яковлевна (1861-1936 сс.). Хатырык нэһилиэгиттэн төрүттээх. Бииргэ төрөөбүттэрэ – Спиридон, Иван, Варвара, Матрена Охлопковтар.
Урукку кэм киһитин быһыытынан оттоон-мастаан, үлэҕэ эриллэн олох ымпыгын-чымпытын билбитэ. Ыраас туттуулаах масс ууһа, кини тутуспут дьиэлэрэ Граф Биэрэгэр бааллар. Намҥа музыкальнай оскуола буолан турар. Колхозка киирэн араас үлэлэргэ, кэлин биригэдьиир, председатель быһыытынан үлэлээбитэ. Нэһилиэк сэбиэтигэр председателлээбитэ. Бэйэтэ үөрэнэн ааҕар-суруйар буолбута, кырдьан да баран кинигэ ааҕа олорор буолара. Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр үлэ фронугар сылдьыбыта.
Өссө сэрии иннинэ саха улуу киһитэ П.А.Ойуунускай салайыытынан саха омук былыргытын үөрэтии, олоҥхону сөргүтүү саҕаламмыта. Егор Охлопков “Сир үрдүттэн сидьиҥнэри сиппийиэҕиҥ”, “Борогуулсук Боскуруоп” хоһоонноро бэчээттэммиттэрэ. Кини тылыттан “Алантай Боотур” уонна “Үрүҥ Уолан бухатыыр” олоҥхолорун убайын уолугар Семен Иванович Охлопковка суруйтарбыта, ол билигин Гуманитарнай чинчийии институтугар харалла сыталлар.
Е. Г. Охлопков 1939 с. П.А.Ойуунускай мэктиэлээһининэн ССРС Суруйааччыларын союһун чилиэнэ буолбута. Сэрии кэнниттэн Егор Герасимович эйэлээх олоҕу тутууга, алдьаныыны-кээһэниини туоратыыга актыыбынайдык кыттыбыта. Колхоз биир тутаах, үлэни кыайар киһитэ буолан мэтээлинэн наҕараадаламмыта. 1947 с. Егор Охлопков, Прокопий Ядрихинскай-Бэдьээлэ, Татьяна Ядрихинская, Ленинград блокадатын кыттыылааҕа, “Күн Дьөһүөлдьүт бухатыыр” олоҥхону туруоран Нам оройуонугар бастаан, Дьокуускай театрыгар көрдөрөн улахан биһирэбили ылбыттара.
Е. Г. Охлопков кэргэнэ – Ядрихинская Ирина Ивановна үтүө-мааны майгылаах, сүрдээх үлэһит, үчүгэй асчыт, иистэнньэҥ бастыҥа, ыарыһах буолан эрдэ өлбүтэ. Кыыстара Соня оскуоланы бүтэрэн баран эмиэ ыалдьан өлбүтэ. Уоллара Иннокентий Егорович Охлопков Москваҕа Щепкин аатынан театральнай училищены саха биллиилээх артыыстара Ф.Потаповы, Л.Сергучеву, А.Кузьминаны о.д.а. кытта бүтэрэн Саха драмтеатрыгар бииргэ үлэлээбитэ. Сунтаар улууһугар бастакы народнай театры тэрийбитэ. Намҥа культура дьиэтин директорынан үлэлээбитэ. Кэргэнэ Альбина Охлопкова (Гусева), оҕолоро Александр, Ирина, Татьяна уонна сиэннэрэ билигин Электросталь, Москва куораттарга олороллор, үлэлии-хамсыы сылдьаллар.
Егор Герасимович кэлин ыллаабат-туойбат буолбута, кырдьан-сааһыран 1974 с. күн сириттэн барбыта.

Е. Г. Охлопков - Буоратай аймахтарын кытта
Буоратай төрүччүтэ







Буоратай айымньылара





Буоратай туһунан бэчээккэ






Киэҥ туттар дьоммут үбүлүөйдээх сылларыгар ананар
Күлүмнүүр сүүрүктээх
Өлүөнэ өрүспүт
Илиҥҥи биэрэгэр турар
Уруккута Көбөкөн,
Билиҥҥитэ Фрунзе нэһилиэгэр
Кубулҕаттаах кулун тутар ыйга,
Тохсунньу тоһуттар тымныытыгар
Икки уол оҕо
Күн сиригэр оройдорунан түһэн,
Көй салгыҥҥа угуттанан,
Күөх окко күөлэһийэн
Тыыллан-хабыллан
Куорсун анньынан
Силигилээн сиппиттэр эбит.
Айбыт айымньыларын
Сурукка-бичиккэ тиһэн,
Бэдьээлэ, Буоратай диэн ааттанан,
Суон сурахтара Сойууска тиийэн,
Дьоһуннаах дьон буолан
Үйэлэр тухары
Сүппэт бэлиэни хаалларбыттар эбиттэр.
Кэнчээри ыччакка
Олоҥхо дойдутун арыйан көрдөрбүт
Айбыт айымньыларын
Умнубат туһуттан
Ырытан-үөрэтэн
Илдьэ сылдьыаҕыҥ доҕоттоор!
Улуу дьоммут
Улууканнаах күннэрин
Уруйдуур буолуоҕуҥ!
Кинилэр ааттарын киэн туттан,
Сүһүөхтээх бэйэбит сүгүрүйүөҕүҥ!
Улуу дьоммут туһугар
Уруй-айхал буолуохтун!
Охлопкова Анна Егоровна
Фрунзе нэһилиэгэ
Бэй ыйын 15 к. 2011 с.



Буоратай олоҥхотун толоруу
Все видео
Все видео


Ала Кэрэ аттаах Алантай Боотур - Олоҥхо

"Алантай боотур " толорор Сивцев Виталий (олонхо)

Е Г Охлопков – Буоратай “Алантай Боотур” олоҥхотуттан быһа тардыы
